عسل طبیعی یکی از ارزشمندترین محصولات غذایی است که زنبورهای عسل از شهد گلها و گیاهان مختلف تولید میکنند. تنوع گیاهان، شرایط آبوهوایی، فصل برداشت و منطقه جغرافیایی از جمله عواملی هستند که بر رنگ، عطر، طعم و بافت عسل تأثیر میگذارند.
عسل طبیعی بسته به نوع شهد میتواند رنگی از زرد روشن تا کهربایی و قهوهای داشته باشد. طعم و عطر آن نیز با توجه به پوشش گیاهی منطقه متفاوت است.
این ماده غذایی علاوه بر طعم شیرین و دلپذیر، حاوی ترکیبات طبیعی مانند آنتیاکسیدانها، آنزیمها و مواد معدنی در مقادیر متفاوت است.
برخی از مهمترین ویژگیها و فواید عسل طبیعی عبارتاند از:
- تأمین انرژی موردنیاز بدن
- برخورداری از ترکیبات آنتیاکسیدانی
- داشتن خواص ضدباکتریایی
- کمک به تسکین سرفه و گلودرد
- کمک به بهبود برخی زخمها در کاربردهای پزشکی
- جایگزین طبیعی برای برخی شیرینکنندههای تصفیهشده
- کمک به تأمین بخشی از مواد مغذی موردنیاز بدن
در ادامه این مقاله با ویژگیهای عسل طبیعی، روشهای تشخیص کیفیت، خواص، نحوه نگهداری و عوارض احتمالی مصرف آن بیشتر آشنا میشوید.
عسل طبیعی چیست؟
عسل طبیعی مادهای شیرین است که زنبورهای عسل از شهد گلها یا ترشحات شیرین برخی گیاهان جمعآوری و پس از انجام فرایندهای طبیعی در کندو ذخیره میکنند.
ویژگیهای عسل طبیعی
عسل طبیعی دارای ویژگیهای ظاهری و ترکیبات متفاوتی است که تحت تأثیر عوامل مختلف قرار میگیرند.
۱. رنگ: رنگ عسل طبیعی میتواند از زرد بسیار روشن تا قهوهای تیره متغیر باشد. نوع گیاه، فصل برداشت و شرایط نگهداری در رنگ آن تأثیر دارند.
۲. غلظت: عسل معمولاً بافتی نسبتاً غلیظ دارد؛ اما میزان غلظت آن به مقدار رطوبت و ترکیبات قندی بستگی دارد.
۳. طعم و بو: هر نوع عسل با توجه به منشأ گیاهی خود میتواند عطر و طعم متفاوتی داشته باشد.
۴. میزان شیرینی: عسل عمدتاً از قندهای طبیعی مانند فروکتوز و گلوکز تشکیل شده است. نسبت این قندها در انواع مختلف عسل متفاوت است.
۵. شکرک زدن: عسل طبیعی ممکن است به مرور زمان متبلور یا به اصطلاح شکرکزده شود. این اتفاق یک فرایند طبیعی است و بهتنهایی نشانه تقلبی بودن عسل نیست.
روش تشخیص عسل اصل:
شناسایی عسل طبیعی مرغوب در بین محصولات بیکیفیت و تقلبی موجود در بازار کار افراد متبحر و باتجربه است و ممکن است به راحتی توسط همه قابل تشخیص نباشد. شما میتوانید با مقایسه ویژگیهای عسل خود با ویژگیهای گفته شده، در مورد اصل یا تقلبی بودن آن قضاوت کنید.
عسل اصل غلیظ و یکنواخت است. طعم و بوی ملایمی دارد اما طعم گیاه(اسانس) را در خود ندارد. شیرینی این عسل گلو را نمیزند. عسل درجه یک و مرغوب را میتوانید از مراکز خرید معتبر عسل از جمله سایت ما یا کیفیت تضمینی تهیه کنید.
- یک راهکار: هنگامی که یک عسل مرغوب را با قاشق برداشته و قاشق را بالا نگه داشته تا عسل از قاشق به داخل ظرف بچکد، جریان عسلی که به داخل ظرف میریزد تا زمانی که بسیار بسیار کم شود مداوم بوده و قطع نمیشود.
- یک باور غلط: برخی فکر میکنند که رس شدن یا شکرک زدن عسل نشانه تقلبی بودن آن است. هر گونه عسلی چه تقلبی و چه اصل به علت داشتن گلوکز در ساختار خود، ممکن است شکرک بزند. پس این مورد معیار مناسبی برای تشخیص نیست.
تست مرغوبیت عسل ما:
خواص عسل طبیعی
از ابتدای تاریخ، عسل توسط بشر با اهداف مختلف خوراکی، شیرین کنندگی و درمانی استفاده میشده و گاها فواید آن تاثیر چشمگیری بر سلامت انسان گذاشته است. امروزه نیز به دلیل ترکیبات مختلفی که دارد، مورد توجه قرار گرفته است.
مهمترین خواص و کاربردهای عسل طبیعی عبارتاند از:
- استفاده به عنوان ضد باکتری و ضد قارچ: از دیرباز به علت این ویژگی عسل از آن به عنوان یک آنتیبیوتیک موضعی استفاده میکردند و امروزه در مطالعات نشان داده شده که عسل رشد و تکثیر 60 گونه باکتری را مهار میکند.
- خونسازی: مواد مغذی و ویتامینهای موجود در عسل، آن را برای رفع کم خونی مناسب کرده است.
- جوانسازی و لایه برداری از پوست: مصرف مداوم عسل باعث کاهش آسیب به سلولهای پوستی و حفظ زیبایی آن میشود.
- تقویت سیستم ایمنی: ویتامینها، آنتی اکسیدانها و مواد مغذی عسل موجب تقویت سیستم ایمنی میشوند.
- ضد التهاب و آنتی اکسیدان: به عنوان مثال این عسل به علت اینکه مانع از التهاب پروستات شده و به علت خاصیت آنتی اکسیدانی نیز مانع سرطان میشود، ضد سرطان پروستات نیز هست!
- کاهش درد مفاصل: اسید فرمیک موجود در عسل خاصیت ضد دردی دارد؛ به همین دلیل عسل به صورت خوراکی و موضعی به مصرف میرسد.
- درمان آلرژی فصلی: عسل ضد عفونت و التهاب بوده و باعث کاهش گرفتگی صدا، سرفه و آفتهای دهانی میشود.
- کاهش یبوست: عسل یک پریبیوتیک بوده و به تقویت و افزایش باکتریهای مفید روده نیز کمک میکند.
- تخفیف عوارض شیمی درمانی و پرتو درمانی
- ضد استرس و آرامبخش: عسل تاثیر به سزایی بر آرامش ذهن میگذارد.
- تقویت کننده بدن: عسل به طور کلی باعث تقویت بدن میشود؛ به عنوان مثال باعث استحکام استخوان و افزایش رشد مو و ناخن شده و…
- درمان سوختگی و بهبود زخم: عسل دارای موادی شیمیایی به نام فلاونوئید است که تمایل بالایی برای تسریع بهبود زخم دارد.
- ضد پوسیدگی دندان: با کمک اثر مهاری که بر باکتریهای دهان دارد، موجب حفظ زیبایی دندان،ها میشود.
- ضد نفخ
- درمان مشکلات گوارشی
- درمان معده درد
- ضد سرفه و گلو درد
- و…
عسل طبیعی از دیدگاه طب سنتی
از دیدگاه طب سنتی عسل طبع گرمی دارد. عسل افعال متفاوتی در معده، کبد و عضو ایجاد میکند. به گونهای که مقوی معده، مفاصل و… است.
در واقع عسل مفتح است؛ به این معنا که بازکننده عروق و گرفتگیهای مفاصل است. همچنین محترق است و گرما ایجاد میکند. در نتیجه پس از ورود به معده آن را گرم کرده و باعث تسکین درد میشود. عسل به علت سودایی که دارد موجب تقویت استخوان نیز میشود.
از جمله کاربردهای سنتی عسل میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
استفاده همراه با دمنوشهای گیاهی
مصرف همراه با شیر ولرم
استفاده در ترکیب با برخی مواد غذایی
کاربرد در تهیه ترکیبات سنتی مراقبت از پوست
قیمت عسل طبیعی
در بازار عسل در بازه قیمتی متفاوتی عرضه میشود. عوامل مختلفی بر قیمت عسل طبیعی تاثیرگذار است؛ از جمله کیفیت عسل، کیفیت شهد عسل و شهر تولیدکننده (در برخی از شهرها بازار داغتر بوده، در نتیجه قیمتهای عسل تولیدی آن شهر نیز بیشتر خواهد بود.). مرغوبترین عسل طبیعی با بهترین قیمت را از سایت تازه کالا خریداری کنید و از انتخاب خود مطمئن باشید.
نحوه نگهداری عسل طبیعی
یک از ویژگیهای جالب و مهم عسل این است که فاسد نمیشود. اما راهکارهایی وجود دارد که عسل طبیعی کیفیت خود را حفظ کند و ارزش غذایی آن از دست نرود:
- عسل را در جایی با دمای متعادل نگهدارید. اگر عسل بیش از 60 درجه سانتیگراد حرارت ببیند، ارزش غذایی آن از دست میرود.
- عسل را در یخچال نگه ندارید؛ چرا که شکرک میزند. البته شکرک زدن عسل بد نیست و نشان از طبیعی بودن آن دارد.
- درب ظرف عسل را هر بار پس از مصرف ببندید تا در معرض رطوبت نباشد.
- عسل را در ظروف شیشههای، سفالی و یا لعابی نگهداری کنید اما در ظروف فلزی نریزید.
- برای برداشتن عسل از قاشق چوبی (نه فلزی) استفاده کنید.
عوارض جانبی و موارد منع مصرف عسل
عوارض جانبی ناشی از عسل به سه دسته تقسیم میشود:
- عوارض ناشی از مصرف بیش از حد: چاقی و قند خون بالا به ویژه در دیابتیها با مصرف بیش از حد عسل دیده میشود. به خصوص که عسل کالری و میزان قند بالایی دارد.
- عوارض ناشی از آلرژی: در این عارضه افراد به گرده گل موجود در عسل حساسیت دارند که با قطع مصرف فرد آهسته رو به بهبودی میرود. توجه داشته باشید اگر علائم تشدید شد، به پزشک مراجعه کنید.
- بوتولیسم و عارضه ناشی از باکتری: اگر به نوزادان زیر یک سال عسل (هرنوع عسل) داده شود، به علت احتمال حضور باکتری کلستریدیوم بوتولینوم و کامل نبودن فلور میکروبی روده، نوزاد ممکن است دچار بوتولیسم شود. این عارضه با بیحالی، افتادگی پلک، فلج و مشکلات تنفسی و حتی مرگ نوزاد همراه است.
موارد منع مصرف: مصرف عسل در کودکان زیر دو سال ممنوع است. همچنین بهتر است افرادی که یکی از شرایط دیابت، بارداری و یا بیماری لوپوس را دارند، با مشورت پزشک خود عسل طبیعی را مصرف کنند.
استفاده از عسل طبیعی به عنوان ماسک صورت:
ممکن است در بازار با ماسکها و صابونهای شستشوی عسل برخورد کرده باشید. عسل طبیعی به خاطر تقویت سیستم ایمنی و خاصیت آنتی اکسیدانی خود، مانع تخریب سلولهای بدن از جمله سلولهای پوستی میشود. در نتیجه، فرایند ضد پیری برای پوست فعال میشود.
میتوانید عسل طبیعی را با مواد مختلفی همچون دارچین، عرق کاسنی، آلوئهورا و یا گلاب مخلوط کرده و به سادگی یک ماسک خانگی آماده کنید و برای 15 تا 30 دقیقه بر روی پوست خود قرار بدهید. این ماسکها موجب جوانسازی، لایهبرداری از پوست، پیشگیری از چین و چروک و رفع آکنه و جوش میشود.
منابع:
اثر آنتیباکتریال عسل بر گونههای پوسیدگیزای لاکتوباسیل:
In Silico, In Vitro, and In Vivo Wound Healing Activity of Astragalus microcephalus Willd:



2 پاسخ
من از اون دسته آدمهایی هستم که به سختی چیزی رو تایید میکنم، اما عسل شما واقعا فوقالعاده اس
مطلب جالب و کاربردی بود